Đón năm mới ở một căn nhà nghỉ Tà Đùng là chọn sự yên tĩnh thay cho đám đông: không có pháo hoa hay sân khấu, chỉ có bữa tối nhỏ, đêm lạnh bên hồ và khoảnh khắc cả nhà cùng chào năm mới. Để đêm ấy trọn vẹn, anh chị cần đặt nhà sớm vì dịp lễ kín chỗ, mang đủ đồ ăn vì chợ và tạp hoá có thể nghỉ, chuẩn bị giữ ấm cho đêm lạnh, và giữ âm lượng cho xóm.
Bài nói về hai dịp: đêm giao thừa Tết dương lịch và những ngày quanh Tết Nguyên đán. Bài không nêu giá, không nêu cơ sở cụ thể, chỉ chia sẻ cách chuẩn bị để kỳ nghỉ cuối năm ở xã Tà Đùng diễn ra êm.
Vì sao có người chọn đón năm mới ở một căn nhà xa
Đêm cuối năm ở thành phố thường đông và ồn: đường kẹt, quán xá chật, pháo hoa xem qua đầu người khác. Với nhiều gia đình, nhất là có trẻ nhỏ hay người lớn tuổi, đêm ấy mệt hơn là vui. Họ bắt đầu tìm một kiểu đón năm mới khác, nơi chỉ có người thân.
Một căn nhà nghỉ ở Tà Đùng cho phép điều đó. Không có lịch trình, không có vé, không có giờ phải ra khỏi nhà. Cả nhà nấu một bữa tối, ngồi quanh bàn ăn kể lại năm qua, đến gần nửa đêm thì ra hiên nhìn trời. Năm mới tới trong tiếng côn trùng và gió hồ.
Đón năm mới kiểu này cũng hợp với nhóm bạn thân muốn có một đêm trò chuyện thật lâu, hay cặp đôi muốn bắt đầu năm mới bên nhau. Điều kiện duy nhất là anh chị thật sự muốn yên, không phải muốn tìm một bữa tiệc ở nơi khác.
Cũng cần nói rõ: Tà Đùng không phải nơi có chương trình đón năm mới công cộng. Nếu anh chị muốn xem pháo hoa, nghe nhạc sống, đi phố đêm, hãy chọn một thành phố. Căn nhà nghỉ bên hồ dành cho người muốn điều ngược lại.
Một lý do nữa là thời gian. Kỳ nghỉ Tết dương lịch thường ngắn, đi xa thì mất nhiều thời gian trên đường. Nhưng với gia đình ở vùng lân cận, vài giờ đường là đổi được một khung cảnh khác hẳn, và ở hai ba đêm đã đủ thấy mình thật sự rời khỏi một năm bận rộn.
Đặt nhà sớm và hỏi kỹ ngày lễ
Cuối năm dương lịch và dịp Tết là lúc nhu cầu đi nghỉ tăng mạnh. Các căn nhà nghỉ quanh hồ có thể kín chỗ sớm. Nếu đã định đón năm mới ở đây, anh chị nên hỏi và giữ chỗ từ sớm, càng sớm càng có nhiều lựa chọn căn hợp với gia đình.
Khi đặt, hỏi chủ nhà mấy điều riêng cho dịp lễ: chính sách nhận và trả nhà có khác ngày thường không, có ở tối thiểu mấy đêm không, chủ nhà có ở gần để hỗ trợ trong những ngày Tết không, hay về quê ăn Tết. Biết trước để không bất ngờ.
Hỏi thêm về điện nước. Những ngày lễ, nếu có sự cố như mất điện hay hỏng bơm nước, thợ sửa trong vùng có thể nghỉ. Một căn nhà có đèn sạc, có bình nước dự trữ, có chủ nhà ở gần là yên tâm hơn nhiều.
Thanh toán, giữ chỗ qua kênh mà hai bên đã trao đổi rõ ràng, có tin nhắn xác nhận ngày nhận, ngày trả, số khách. Dịp lễ đông khách, những thoả thuận rõ ràng ngay từ đầu giúp cả hai bên tránh nhầm lẫn.
Một điều đáng hỏi nữa là trong những ngày lễ, căn nhà có nhận thêm nhóm khách nào khác ở các căn liền kề không. Nếu khu nhà có nhiều căn và nhóm bên cạnh định tiệc tùng tới khuya, đêm giao thừa yên tĩnh của anh chị có thể không như mong muốn.
Chợ có thể nghỉ: mang gì, mua trước gì
Đêm giao thừa Tết dương lịch, chợ và tạp hoá trong xã thường vẫn mở như ngày thường hoặc đóng sớm hơn chút. Nhưng dịp Tết Nguyên đán thì khác: nhiều sạp, nhiều tiệm nghỉ từ chiều cuối năm tới mấy ngày đầu năm. Đây là điều người thành phố hay quên.
Vì vậy, nếu ở nhà nghỉ dịp Tết, hãy mang đủ đồ khô, gia vị, gạo, mì, sữa cho trẻ, cà phê, trà, bánh kẹo cho cả kỳ nghỉ. Đồ tươi như thịt, rau mua ở xã ngay hôm tới nơi, và mua dư một chút cho mấy ngày đầu năm.
Nước uống đóng bình và ga nấu bếp cũng nên hỏi chủ nhà trước: nhà còn đủ ga không, nước uống có sẵn không, nếu hết thì ngày Tết có ai giao không. Một bình ga hết giữa bữa cơm tất niên là chuyện không ai muốn.
Thuốc thông dụng cũng nên mang theo đủ. Ngày Tết, nhà thuốc trong vùng có thể nghỉ, trạm y tế chỉ trực những việc cần thiết. Người lớn tuổi có bệnh nền càng cần mang thuốc đủ cho cả chuyến và dư vài ngày.
Giữ ấm cho đêm cuối năm
Những tháng cuối năm thường là mùa khô ở vùng hồ, ban ngày nắng nhẹ nhưng đêm xuống lạnh nhanh, nhất là gần sáng. Đêm giao thừa ngồi ngoài hiên đợi năm mới có thể lạnh hơn anh chị tưởng, nhất là với người lớn tuổi và trẻ nhỏ.
Mang theo áo khoác dày, khăn quàng, tất, mũ len cho từng người. Hỏi chủ nhà có chăn dày, có thêm chăn mỏng để quàng khi ngồi hiên không. Nhiều gia đình mang theo một tấm chăn riêng chỉ để dùng ngoài hiên, không lo làm bẩn chăn của nhà.
Đồ uống ấm như trà gừng, sữa nóng, cà phê giúp mọi người ngồi lâu được. Nồi lẩu hay nồi canh trong bữa tối cũng giữ ấm người. Tránh để trẻ ngồi ngoài quá lâu, cho trẻ ngủ sớm trong phòng ấm và gọi dậy gần giờ đón năm mới nếu muốn.
Không dùng than hay bếp củi trong phòng kín để sưởi. Khí độc từ than cháy trong phòng đóng cửa rất nguy hiểm. Nếu nhà có lò sưởi hay quạt sưởi điện, dùng theo chỉ dẫn của chủ nhà và tắt khi đi ngủ.
Nước nóng là thứ cần kiểm tra ngay khi nhận nhà. Đêm cuối năm cả nhà tắm liên tục, bình nóng lạnh nhỏ có thể không kịp. Chia giờ tắm, để người lớn tuổi và trẻ nhỏ tắm trước khi trời tối hẳn, người khoẻ tắm sau.
Bữa tối cuối năm và khoảnh khắc chào năm mới
Bữa tối cuối năm nên là bữa ấm và chậm. Không cần nhiều món, chỉ cần đủ cho mọi người ngồi lâu: một nồi lẩu, vài món nhắm, trái cây. Nấu xong sớm để cả nhà ngồi vào bàn từ đầu buổi tối, không ai phải ở bếp đến khuya.
Trong bữa ăn, có gia đình có thói quen mỗi người kể một điều đáng nhớ của năm qua và một điều mong cho năm tới. Ở nhà nghỉ, không có tivi, không có tiếng ồn, những câu chuyện như thế dễ nói ra và dễ lắng nghe hơn.
Gần nửa đêm, nếu thời tiết cho phép, ra hiên ngồi. Không pháo hoa, không đèn trời, chỉ có trời đêm trên hồ, sao nếu trời quang, và những lời chúc. Có thể đếm ngược nhỏ, ôm nhau, nâng ly nước ấm. Khoảnh khắc đó giản dị nhưng thường đọng lại rất lâu.
Sau giao thừa, đi ngủ sớm. Sáng mùng một, hay sáng ngày đầu năm mới, dậy muộn, pha cà phê, ngồi hiên nhìn mây trên hồ. Một buổi sáng đầu năm yên tĩnh như thế là món quà mà nhiều người đi xa tìm mãi.
Giữ yên cho xóm trong đêm vui
Không pháo, không đèn trời: pháo nổ bị cấm theo quy định, pháo hoa tự đốt và đèn trời thì nguy hiểm cho nhà gỗ, vườn khô mùa này và rừng quanh hồ. Không mang theo dưới bất kỳ hình thức nào.
Giữ âm lượng nhạc: nếu muốn có nhạc, để nhỏ trong nhà. Không mở loa ra hiên. Đêm giao thừa ở vùng quê, nhiều nhà vẫn ngủ sớm vì sáng mai còn việc.
Nói chuyện vừa phải sau nửa đêm: chúc mừng năm mới xong, chuyển vào trong nhà, đóng cửa và nói nhỏ. Âm thanh trên mặt hồ yên ban đêm đi rất xa.
Xe cộ: không chạy xe ra vào lúc khuya. Đậu xe gọn từ chiều, không chắn lối đi chung.
Rác sau tiệc: gom ngay trong đêm vào túi buộc kín, để chỗ chủ nhà chỉ. Ngày lễ, việc thu gom rác trong vùng có thể chậm hơn thường lệ.
Những ngày quanh Tết Nguyên đán
Ở nhà nghỉ dịp Tết Nguyên đán khác với ở nhà mình: không có bàn thờ tổ tiên, không có khách tới chúc Tết, không có những việc quen thuộc của ngày Tết. Có gia đình thấy nhẹ nhõm, có gia đình thấy thiếu. Hãy cân nhắc xem cả nhà có muốn đi xa vào những ngày này không.
Nếu đi, nhiều gia đình chọn sau mùng một hoặc mùng hai, khi đã làm xong những việc truyền thống ở nhà, rồi mới lên đường nghỉ vài ngày. Cách này vừa giữ được nếp nhà vừa có kỳ nghỉ đầu năm yên tĩnh.
Ở vùng hồ những ngày Tết, người dân trong xã cũng đón Tết theo phong tục của gia đình và dân tộc mình. Nếu được chủ nhà hay hàng xóm mời ghé uống chén trà, đó là dịp hiếm để hiểu thêm về vùng đất. Đáp lại bằng một lời chúc năm mới và một món quà nhỏ mang từ quê mình.
Nhớ rằng chủ nhà cũng có Tết của họ. Đừng nhờ những việc không gấp trong những ngày đầu năm, và khi trả nhà, để lại căn nhà sạch sẽ cùng một lời chúc năm mới.
Đón năm mới với trẻ nhỏ và người lớn tuổi
Không phải ai cũng thức được tới nửa đêm. Trẻ nhỏ buồn ngủ từ sớm, người lớn tuổi quen đi ngủ trước chín, mười giờ. Đừng ép cả nhà thức đủ để đếm ngược; một khoảnh khắc chào năm mới có thể diễn ra sớm hơn cho những người cần ngủ.
Có gia đình làm hai lần: một lần chào năm mới sớm, khoảng đầu buổi tối, cho trẻ và ông bà, với lời chúc, quà nhỏ, ảnh chung; rồi người lớn thức tiếp đến nửa đêm. Trẻ không thấy bị bỏ lỡ, ông bà vẫn ngủ đúng giờ.
Với trẻ nhỏ, đêm giao thừa ở nơi lạ dễ làm rối giờ ngủ. Giữ nếp quen như tắm, đọc truyện, chăn gối quen thuộc mang từ nhà. Sáng hôm sau có thể cho trẻ ngủ thêm, không có gì phải vội.
Với ông bà, phòng ngủ cần ấm và yên, xa phòng khách nơi người trẻ còn ngồi nói chuyện. Nếu cả nhà ra hiên lúc nửa đêm, đi nhẹ, nói nhỏ, đừng làm ông bà thức giấc giữa đêm lạnh.
Câu hỏi thường gặp
Ở Tà Đùng có chương trình đón năm mới hay bắn pháo hoa không?
Tà Đùng là vùng nông thôn quanh hồ, không phải nơi có chương trình đón năm mới công cộng quy mô lớn. Người chọn đón năm mới ở đây thường muốn sự yên tĩnh. Nếu anh chị muốn xem pháo hoa và không khí lễ hội, nên chọn thành phố lớn.
Dịp Tết Nguyên đán chợ ở xã Tà Đùng có mở không?
Những ngày cuối năm và đầu năm âm lịch, nhiều sạp và tiệm trong vùng nghỉ Tết như các vùng quê khác. Nên mang đủ đồ khô, gia vị, sữa cho trẻ, thuốc thông dụng từ nhà, và mua đồ tươi ngay ngày tới nơi. Hỏi chủ nhà trước để biết rõ hơn.
Đêm giao thừa ở Tà Đùng có lạnh không?
Cuối năm thường là mùa khô ở vùng này, ngày nắng nhẹ nhưng đêm xuống lạnh, nhất là gần sáng và khi ngồi ngoài hiên có gió hồ. Nên mang áo khoác dày, khăn, tất, mũ len, và hỏi chủ nhà có chăn dày, nước nóng ổn định không.
Có được đốt pháo hoa nhỏ ở nhà nghỉ đêm giao thừa không?
Không nên. Pháo nổ bị cấm theo quy định, còn pháo hoa tự đốt và đèn trời thì rất nguy hiểm cho nhà gỗ, vườn khô và rừng quanh hồ mùa này. Chủ nhà nghỉ cũng thường cấm. Đón năm mới bằng ánh đèn ấm và lời chúc là đủ.
Nên đặt nhà nghỉ cho dịp năm mới trước bao lâu?
Càng sớm càng tốt, vì dịp lễ là lúc nhu cầu tăng mạnh. Nên hỏi và giữ chỗ từ vài tuần tới vài tháng trước tuỳ dịp. Khi đặt, hỏi rõ số đêm tối thiểu, giờ nhận trả nhà, và chủ nhà có ở gần để hỗ trợ trong những ngày lễ không.
Đi nghỉ dịp Tết Nguyên đán có làm mất không khí Tết gia đình không?
Tuỳ cách sắp xếp. Nhiều gia đình làm xong việc truyền thống ở nhà trong những ngày đầu, rồi mới lên đường nghỉ vài ngày sau. Cách này giữ được nếp nhà mà vẫn có kỳ nghỉ yên. Nên bàn với ông bà, cha mẹ trước khi quyết định.