Một ngày trong căn nhà riêng và một ngày trong phòng thuê ở Tà Đùng khác nhau ra sao

Khác biệt giữa ở một căn nhà riêng và ở một phòng thuê ở Tà Đùng hiện rõ nhất qua nhịp một ngày: trong căn nhà riêng, buổi sáng, bữa ăn, buổi chiều mưa và buổi tối đều diễn ra trong không gian của mình, theo giờ của mình; trong phòng thuê, căn phòng là chỗ nghỉ giữa các lần ra ngoài, còn ăn uống, ngồi chơi diễn ra ở chỗ chung hoặc bên ngoài. Không kiểu nào hơn kiểu nào; mỗi kiểu hợp một cách đi.

Thay vì liệt kê ưu nhược điểm, bài này đi qua một ngày bình thường ở vùng hồ, từ lúc thức dậy tới lúc đi ngủ, đặt hai cách ở cạnh nhau. Phòng thuê ở đây hiểu chung là phòng trong khách sạn nhỏ, nhà nghỉ hay homestay ở cùng chủ; căn nhà riêng là một căn nhà nghỉ nhỏ thuê trọn. Anh chị đọc và tự thấy ngày nào giống chuyến đi mình đang tính.

Lúc mới đến: nhận chỗ và ổn định

Ngày bắt đầu từ lúc tới nơi. Ở phòng thuê, việc nhận phòng khá gọn: đưa giấy tờ ở quầy, nhận chìa khoá, có người chỉ đường lên phòng, giới thiệu giờ ăn sáng, mật khẩu wifi. Mười lăm phút sau anh chị đã nằm nghỉ được. Đồ đạc mang theo ít vì phòng có sẵn những thứ cơ bản, và nếu thiếu gì thì hỏi quầy.

Ở căn nhà riêng, nhận nhà lâu hơn một chút. Chủ nhà hoặc người chăm nhà dẫn đi một vòng: công tắc điện ở đâu, bình nước nóng bật thế nào, bếp ga mở khoá ra sao, rác để chỗ nào, cổng khoá thế nào. Sau đó là việc của mình: xếp đồ ăn vào tủ lạnh, bày bàn bếp, chia phòng ngủ, trải chăn thêm cho trẻ. Mất khoảng nửa giờ tới một giờ để căn nhà "thành của mình".

Khoảng thời gian ổn định này là phần không thấy trong ảnh quảng cáo nhưng ảnh hưởng nhiều tới tâm trạng chuyến đi. Nếu tới nơi lúc trời đã tối, mưa và lạnh, nhóm đông người mệt, việc nhận nhà sẽ nặng hơn. Vì thế người ở kiểu home thường cố đến khi trời còn sáng, mua sẵn đồ ăn trên đường để không phải ra ngoài lần nữa trong buổi tối đầu tiên.

Buổi sáng: thức dậy ở đâu, uống cà phê ở đâu

Trong căn nhà riêng, buổi sáng bắt đầu chậm. Người dậy trước đun nước, pha cà phê bằng phin mang theo, mở cửa ra hiên. Sương còn đọng trên lá cà phê ngoài vườn, mặt hồ phía dưới còn mờ. Không có tiếng xe đẩy đồ ăn sáng, không có ai đi ngang. Người dậy sau ra ngồi cùng lúc nào cũng được, trong bộ đồ ngủ và cái áo khoác, không cần chải chuốt.

Ở phòng thuê, buổi sáng thường có khung giờ. Bữa sáng của cơ sở, nếu có, dọn trong một khoảng giờ nhất định ở khu chung. Muốn ngồi ngắm cảnh, anh chị ra ban công phòng (nếu phòng có) hoặc ra sân chung, nơi có thể đã có khách khác. Mọi thứ tiện hơn vì không phải tự làm, nhưng nhịp sáng gắn với nhịp của cơ sở.

Với người thích buổi sáng thong thả, khác biệt này là lý do chính để chọn căn nhà riêng. Với người dậy sớm để đi đâu đó, nó gần như không đáng kể; họ rời phòng trước khi buổi sáng kịp trở thành một trải nghiệm.

Bữa trưa và chuyện ăn uống trong ngày

Bữa ăn là chỗ hai kiểu ở tách nhau rõ nhất. Trong căn nhà riêng có bếp, bữa trưa có thể là một nồi cơm, đĩa rau luộc, món mặn mua từ chợ trung tâm xã hôm trước. Nấu lâu hay nhanh tuỳ ý, ăn ngoài hiên hay trong nhà tuỳ trời. Nhiều gia đình nói bữa cơm tự nấu ở chỗ lạ lại là thứ con nhỏ nhớ lâu nhất sau chuyến đi.

Ở phòng thuê, bữa trưa thường là đi ra ngoài ăn hoặc đặt cơm của cơ sở. Ở vùng hồ, quán ăn không dày như ở phố; có những đoạn phải đi xe một quãng mới tới chỗ có quán. Bù lại, anh chị không phải đi chợ, không phải rửa bát, và có cơ hội ăn món do người địa phương nấu.

Cách nghĩ thực tế: nếu nhóm thích nấu, có trẻ nhỏ hay người lớn tuổi ăn kiêng, hoặc định ở chậm cả ngày ở nhà, căn nhà có bếp là lợi thế lớn. Nếu nhóm không định nấu một bữa nào, cái bếp trong căn nhà riêng chỉ là đồ trang trí, và anh chị nên tính kỹ chuyện đi lại để ăn.

Nửa ngày đi chơi rồi về

Nhiều chuyến đi Tà Đùng có một buổi đi ra ngoài: ra mép hồ, đi một vòng quanh thôn, ghé chợ trung tâm xã, hay đi thuyền nếu nhóm thích. Với phòng thuê, buổi đi chơi ấy là phần chính của ngày; về phòng là để tắm và nghỉ. Nếu chỗ ở nằm gần đường chính, đi và về đều nhanh, đó là lợi thế lớn của nhiều phòng thuê.

Với căn nhà riêng, buổi đi chơi thường ngắn hơn và có điểm hẹn quay về rõ: về nấu bữa, về ngồi hiên, về cho trẻ ngủ trưa. Nhiều nhóm chọn đi buổi sáng, về nhà trước trưa, chiều ở nhà; hoặc ở nhà buổi sáng, đi một vòng lúc chiều mát. Căn nhà trở thành trục của ngày, còn các điểm bên ngoài là phần thêm.

Một chuyện thực tế ít người tính: căn nhà riêng đẹp thường nằm sâu trên đồi, đường vào có đoạn dốc, đất đỏ. Đi ra đi vào nhiều lần trong ngày sẽ mệt, nhất là khi mưa. Ai định đi nhiều nên tính chuyện này; ai định ở nhà nhiều thì cái xa ấy lại là cái yên.

Buổi chiều mưa: ở trong nhà làm gì

Mùa mưa ở Tà Đùng, chiều hay có mưa, có hôm mưa dầm tới tối. Đây là lúc căn nhà riêng thể hiện giá trị. Cả nhóm ngồi trong phòng khách nhỏ, pha ấm trà, đọc sách, chơi bài, nhìn mưa trôi qua mặt hồ qua ô cửa kính. Trẻ con có chỗ trải chăn ra sàn, vẽ vời. Không gian chung là của mình, nên không ai thấy phải giữ ý.

Trong phòng thuê, chiều mưa thường thu lại trong bốn bức tường: nằm trên giường, xem điện thoại, chờ tạnh. Nếu cơ sở có phòng sinh hoạt chung ấm cúng, đó có thể là chỗ ngồi tốt, kèm cơ hội làm quen khách khác. Nếu không, chiều mưa trong một phòng ngủ chật dễ thành buổi chiều dài.

Ai đi mùa khô, chiều nắng nhẹ, thì khác biệt này nhỏ đi. Nhưng ở vùng cao nguyên, kể cả mùa khô, chiều tối vẫn xuống lạnh nhanh; có một chỗ ngồi ấm trong nhà, không phải giường ngủ, là điều đáng giá hơn người ta tưởng lúc lên kế hoạch.

Buổi tối: bữa tối, trò chuyện và giấc ngủ

Buổi tối ở căn nhà riêng thường kéo dài ở bàn ăn. Không ai giục dọn, không có giờ đóng cửa nhà hàng. Cả nhà ngồi nói chuyện, trẻ con đi ngủ trước, người lớn ngồi thêm một lúc ngoài hiên nếu trời không quá lạnh. Âm thanh xung quanh là tiếng côn trùng và gió đồi. Chỉ cần nhớ giữ giọng vừa phải, vì ở vùng quê tiếng nói vang xa hơn ở phố.

Ở phòng thuê, buổi tối hay chia làm hai phần: đi ăn ở ngoài rồi về phòng. Nếu cơ sở có khu sinh hoạt chung, có thể ngồi thêm, nhưng phải để ý giờ yên tĩnh của các phòng khác. Với cặp đôi hay người đi một mình, như vậy là đủ. Với nhóm bạn muốn trò chuyện khuya, một căn phòng chỉ có giường không phải chỗ lý tưởng.

Về giấc ngủ, hai kiểu ngang nhau nếu chăn đủ ấm và phòng kín gió. Căn nhà riêng có lợi ở chỗ không có tiếng chân, tiếng cửa của khách khác lúc khuya; phòng thuê có lợi ở chỗ có người trực khi cần.

Đặt hai ngày cạnh nhau

Bảng tóm gọn những gì vừa kể, theo từng khoảng thời gian trong ngày. Không có ô nào là "tốt" hay "xấu"; đọc cột nào giống chuyến đi mình mong muốn hơn.

Nhìn vào bảng, khác biệt không nằm ở tiện nghi mà ở chỗ thời gian của anh chị trôi qua ở đâu: trong không gian riêng của mình, hay giữa các chuyến ra ngoài.

Phần công sức ít ai tính trước

So sánh chỗ ở thường dừng ở giá và tiện nghi, nhưng còn một thứ nữa: công sức của chính mình. Ở phòng thuê, phần lớn việc nhà đã có người lo, công sức của anh chị dành cho đi lại và ăn uống bên ngoài. Ở căn nhà riêng, công sức chuyển vào trong nhà: đi chợ, nấu, rửa, gom rác, giữ nhà gọn, khoá cửa mỗi khi ra ngoài.

Với nhiều người, việc nhà trong kỳ nghỉ là niềm vui chứ không phải gánh nặng. Nấu ăn cho nhau, chia nhau rửa bát, cùng xếp chăn gối là cách gắn kết mà ở nhà bận quá không có. Nhưng với một người mẹ vốn đã lo việc nhà quanh năm, một kỳ nghỉ mà vẫn phải nấu ba bữa thì không còn là nghỉ. Nhóm nên bàn trước ai làm việc gì, hoặc chủ động bớt một vài bữa bằng đồ mua sẵn.

Cách chia việc đơn giản: người nấu không rửa bát, trẻ lớn lo bày bàn và gom rác, mỗi người tự giữ gọn góc ngủ của mình. Một căn nhà chia việc rõ ràng thì ai cũng có phần nghỉ, và cảm giác "như ở nhà" là ở nhà vui, không phải ở nhà mệt.

Chọn kiểu nào cho chuyến này

Một câu hỏi đơn giản giúp chọn nhanh: trong chuyến này, nhóm định ở trong chỗ ở bao nhiêu giờ mỗi ngày khi còn thức? Nếu chỉ vài giờ buổi tối, phòng thuê gần đường chính là hợp lý, tiết kiệm công đi lại. Nếu nửa ngày trở lên, nhất là có buổi sáng và buổi chiều ở nhà, một căn nhà riêng đáng để chọn.

Thứ hai là thành phần nhóm. Có trẻ nhỏ, người lớn tuổi, hay ai đó cần ăn uống riêng thì bếp và không gian chung riêng tư đỡ rất nhiều việc. Nhóm toàn người trẻ thích khám phá thì phòng thuê nhiều lựa chọn hơn và linh hoạt hơn.

Thứ ba là mùa đi. Mùa mưa, khi chiều tối thường ở trong nhà, căn nhà riêng giúp những giờ đó dễ chịu. Mùa khô, ngày dài ngoài trời, khác biệt ít đi. Nhiều người chọn xen kẽ: lần đầu ở phòng thuê để đi cho biết, lần sau quay lại thuê một căn nhà để ở cho đã.

Câu hỏi thường gặp

Ở căn nhà riêng có phải tự dọn dẹp mỗi ngày không?

Thường là có, ở mức giữ gọn: rửa bát, gom rác, lau bàn. Phần lớn căn nhà cho thuê ngắn ngày không dọn phòng hằng ngày như khách sạn. Nếu ở dài ngày, anh chị có thể hỏi chủ nhà có dịch vụ dọn giữa kỳ hay không.

Phòng thuê có hợp cho gia đình có trẻ nhỏ không?

Vẫn được, nhất là chuyến ngắn và đi nhiều. Tuy vậy, trẻ nhỏ cần giờ ngủ, chỗ chơi và bữa ăn riêng; một căn nhà có bếp, có phòng khách giúp bố mẹ đỡ vất vả hơn, và trẻ khóc đêm cũng không làm phiền ai.

Ở căn nhà riêng có an toàn bằng phòng thuê không?

An toàn phụ thuộc vị trí, cửa nẻo và cách liên lạc với chủ nhà hơn là kiểu ở. Nên hỏi trước căn nhà có khoá chắc, có đèn ngoài hiên, có người ở gần không, và lưu sẵn cách liên lạc với chủ nhà hoặc người chăm nhà.

Mùa nào ở Tà Đùng thì căn nhà riêng đáng chọn nhất?

Mùa mưa, khoảng giữa năm tới cuối năm, khi chiều tối hay mưa và trời lạnh, căn nhà riêng có bếp, có chỗ ngồi trong nhà làm những giờ ở trong trở nên dễ chịu. Mùa khô thì hai kiểu gần nhau hơn vì ngày dài ngoài trời.

Có thể vừa ở phòng thuê vừa nấu ăn không?

Một số homestay có bếp chung cho khách dùng, cần hỏi trước giờ được dùng và đồ được dùng. Khi dùng bếp chung, nên nấu món đơn giản, dọn ngay sau khi nấu và nhường chỗ cho khách khác, khác với bếp riêng trong căn nhà thuê trọn.