Muốn vừa ở một căn nhà nghỉ ở Tà Đùng vài tuần vừa làm việc được, anh chị cần dựng một góc làm việc riêng: bàn đặt cạnh cửa sổ nhưng không đối diện nắng, ghế có tựa lưng và chiều cao hợp với bàn, màn hình nâng lên ngang tầm mắt, tay chân được giữ ấm, và một giờ kết thúc cố định để góc ấy không nuốt cả ngày nghỉ.
Phần lớn nhà nghỉ quanh hồ không thiết kế cho người ngồi làm tám tiếng. Bàn thường là bàn trà thấp hoặc bàn ăn nhỏ, ghế là ghế đẩu gỗ đẹp để chụp ảnh. Không cần đòi hỏi chủ nhà thay đồ đạc, chỉ cần biết sắp xếp lại một chút và mang theo vài thứ gọn nhẹ. Chuyện sóng điện thoại, mạng và điện dự phòng được bàn ở một bài khác trong danh mục này; ở đây chỉ nói về chỗ ngồi và nhịp làm.
Chọn chỗ đặt bàn trong căn nhà
Chỗ đẹp nhất để ngồi ngắm hồ chưa chắc là chỗ tốt để làm việc. Ngồi quay mặt ra cửa kính lớn buổi sáng, ánh trời phía sau màn hình làm mắt phải điều tiết liên tục, nửa ngày là mỏi. Ngồi quay lưng ra cửa thì màn hình bị loá. Vị trí dễ chịu nhất thường là bàn đặt vuông góc với cửa sổ, ánh sáng đến từ bên cạnh, ngẩng đầu sang một bên là thấy cảnh.
Thứ hai là tránh luồng gió. Nhà gỗ, nhà khung thép quanh hồ thường có khe, cửa hiên mở ra là gió lùa vào. Ngồi ngay chỗ gió lùa vài giờ, tay lạnh, gáy lạnh, rất khó tập trung. Thử ngồi vài phút ở mấy chỗ khác nhau trong căn nhà vào cùng giờ mình định làm việc, cảm nhận gió và ánh sáng, rồi mới chọn.
Cũng nên để ý ổ điện. Nhà nghỉ thường đặt ổ cắm cạnh đầu giường và trong bếp, ít khi có ổ gần chỗ đẹp để ngồi. Chọn chỗ đặt bàn mà dây điện không phải vắt ngang lối đi, nhất là khi có trẻ nhỏ hay người lớn tuổi đi cùng, đỡ vấp ngã lúc tối.
Thứ ba là tách khỏi chỗ ngủ nếu có thể. Làm việc trên giường hay cạnh giường thì đến tối khó tách đầu óc ra. Căn có hai phòng thì dành một góc phòng ngoài; căn một phòng thì ít nhất đặt bàn quay lưng về phía giường.
Xử lý bàn thấp, ghế cứng mà không cần đồ mới
Nâng màn hình bằng chồng sách hoặc hộp. Màn hình máy tính xách tay thường quá thấp so với mắt, cúi cổ cả ngày gây mỏi vai gáy. Kê máy lên vài cuốn sách hoặc hộp cứng để mép trên màn hình gần ngang tầm mắt, rồi dùng bàn phím và chuột rời. Bộ bàn phím chuột gọn nhẹ là thứ đáng mang theo nhất.
Thêm đệm cho ghế cứng. Gối tựa, chăn gấp vuông đặt sau lưng hoặc dưới mông giúp ghế gỗ dễ chịu hơn và nâng người lên nếu bàn cao. Chân không chạm sàn thì kê một khúc gỗ hoặc thùng nhỏ để đặt chân.
Mượn bàn ăn thay bàn trà. Nếu căn có bàn ăn, đó thường là chiếc bàn có chiều cao hợp để làm việc nhất. Hỏi chủ nhà có thể dời nó về gần cửa sổ được không, và nhớ dời lại khi trả nhà.
Hỏi trước khi đến. Nếu công việc chắc chắn cần ngồi lâu, nhắn chủ nhà xin ảnh chiếc bàn và ghế trong căn. Có nơi sẵn sàng mang thêm một chiếc ghế tựa lưng từ nhà mình sang, chỉ là chưa ai hỏi.
Giữ ấm khi ngồi lâu
Ngồi yên một chỗ thì người lạnh nhanh hơn lúc đi lại, và vùng đồi quanh hồ Tà Đùng sáng sớm, chiều muộn thường se lạnh, có mùa lạnh rõ. Người làm việc từ xa hay mắc một lỗi: mặc như ở thành phố, ngồi được một giờ thì tay lạnh, gõ chậm, rồi bật máy sưởi cả ngày.
Cách ấm mà nhẹ là mặc nhiều lớp mỏng, có áo khoác mỏng để cởi ra mặc vào, đi tất dày và dép trong nhà, giữ một chăn mỏng đắp chân dưới bàn. Một bình giữ nhiệt nước ấm bên cạnh vừa sưởi tay vừa nhắc uống nước đều. Ngồi trên một tấm thảm thay vì để chân chạm sàn gạch lạnh cũng khác biệt rõ.
Tay lạnh là thứ ảnh hưởng tới công việc rõ nhất, vì gõ phím chậm và hay sai. Găng tay mỏng hở ngón là món nhỏ mà người ở vùng lạnh hay dùng khi ngồi máy tính. Đặt ly nước ấm bên tay trái, chuột bên tay phải, giữa buổi ôm ly vài phút là tay ấm lại.
Buổi trưa nắng lên, nhiều căn ấm hẳn, lúc ấy có thể mở cửa cho thoáng. Đến chiều trước khi trời tối, đóng lại sớm để giữ hơi ấm cho buổi tối. Nhịp đóng mở cửa này, người ở lâu sẽ quen sau vài ngày.
Một ngày làm việc mẫu cho người ở nhà nghỉ
Không ai bắt buộc phải theo, nhưng một khung ngày rõ ràng giúp kỳ ở không biến thành văn phòng dời chỗ. Ví dụ dưới đây cho người làm việc khoảng sáu, bảy tiếng mỗi ngày:
| Khoảng giờ | Làm gì | Vì sao |
|---|---|---|
| Sáng sớm | Cà phê trên hiên, nhìn hồ, chưa mở máy | Giữ lại phần đáng giá nhất của việc ở Tà Đùng |
| Giữa buổi sáng | Khối việc cần tập trung nhất | Đầu óc tỉnh, trời sáng đều, nhà còn yên |
| Trưa | Nấu ăn, ăn chậm, nghỉ ngắn | Rời bàn hẳn, đổi tư thế |
| Đầu giờ chiều | Họp, trả lời tin nhắn, việc nhẹ | Lúc sóng và người khác cũng dễ liên lạc |
| Chiều muộn | Gập máy, đi bộ quanh thôn hoặc ngồi hiên | Mốc kết thúc rõ ràng cho ngày làm |
| Tối | Bữa tối, trò chuyện, đọc sách, ngủ sớm | Đêm lạnh và yên, ngủ ngon nếu không ôm máy |
Điều quan trọng nhất trong bảng là mốc gập máy buổi chiều. Không có mốc ấy, người làm việc từ xa ở nơi đẹp thường làm nhiều hơn ở nhà, vì không có quãng đường về để ngắt.
Âm thanh, cuộc gọi và người cùng nhà
Nhà nghỉ quanh hồ nhìn chung yên, nhưng yên theo kiểu nông thôn: gà gáy sớm, chó sủa khi có người qua, máy cắt cỏ, máy xát vào mùa thu hoạch, tiếng xe máy trên đường đất. Nếu công việc có nhiều cuộc gọi, nên đeo tai nghe có micro thay vì dùng loa máy, và chọn góc trong nhà xa đường nhất để gọi.
Nhà gỗ truyền âm khá rõ. Đi cùng người thân thì hai người cần thoả thuận giờ gọi, để một người không phải ngồi im suốt buổi chiều vì người kia họp. Căn có hiên thì hiên là chỗ gọi tốt khi trời ấm, vừa riêng vừa không làm phiền ai trong nhà.
Cũng tính đến lúc sóng yếu hoặc mất điện giữa cuộc họp. Nói trước với đồng nghiệp rằng mình đang ở vùng đồi, cuộc gọi có thể rớt, và hẹn sẵn cách liên lạc dự phòng như gọi điện thường hoặc nhắn tin. Người cùng làm biết trước thì một lần rớt mạng chỉ là chuyện nhỏ, không phải sự cố.
Với khu có nhiều căn sát nhau, cũng nên nghĩ đến hàng xóm: họ đến đây để nghỉ. Gọi to ngoài hiên lúc sáng sớm hay tối muộn, dù là việc gấp, cũng làm mất phần yên mà mọi người đã chọn nơi này để có.
Mắt, lưng và đôi chân: nghỉ đúng lúc
Ở nhà, người làm việc văn phòng có những lúc đứng dậy tự nhiên: đi họp, đi lấy nước, đi ăn trưa với đồng nghiệp. Ở một căn nhà nghỉ một mình hay hai người, những cái cớ ấy biến mất, và rất dễ ngồi liền ba bốn tiếng không đứng lên. Đến ngày thứ năm, thứ sáu, lưng và vai sẽ nhắc.
Một cách đơn giản là gắn việc đứng dậy với cảnh bên ngoài. Cứ xong một khối việc thì ra hiên đứng vài phút nhìn hồ, nhìn xa hết tầm mắt. Mắt được nghỉ khỏi màn hình gần, chân được duỗi, và đó cũng là lúc nhận ra mình đang ở một nơi đáng nhìn. Lời khuyên phổ biến cho người làm màn hình là cứ khoảng hai mươi phút thì nhìn ra xa một lúc; ở đây, khoảng nhìn xa có sẵn ngoài cửa sổ.
Bữa trưa nên ăn ở chỗ khác chứ không ở bàn làm việc. Sau bữa trưa, đi bộ chậm một vòng quanh nhà hoặc ra đầu thôn rồi về, mười lăm phút là đủ. Nếu thấy đau lưng, mỏi cổ kéo dài nhiều ngày dù đã chỉnh chỗ ngồi, đó là lúc nên nghỉ bớt hoặc hỏi người có chuyên môn, không phải cố thêm.
Tuần đầu: thử, chỉnh, rồi mới ổn định
Hiếm ai dựng được góc làm việc đúng ngay ngày đầu. Ngày đầu nên làm ít việc, dành thời gian thử ngồi ở hai ba chỗ, thử giờ nào ánh sáng tốt nhất, thử sóng ở từng góc, thử giờ nào trong nhà lạnh nhất. Ghi lại vài dòng, đến ngày thứ hai thứ ba hẳn chốt.
Những gì chỉnh trong tuần đầu thường là chuyện nhỏ: dời bàn nửa mét để tránh gió lùa, đổi chiều ghế để không bị chói, chuyển ổ cắm kéo dài sang bên kia để dây không vướng chân, xin chủ nhà thêm một cái gối tựa. Mỗi chuyện chỉ vài phút, nhưng cộng lại làm khác hẳn cảm giác của những tuần sau.
Cuối tuần đầu, tự hỏi một câu: mình có đang làm việc ở đây dễ chịu như ở nhà không, và có còn thời gian để thật sự sống ở nơi này không. Nếu câu trả lời thứ hai là không, có lẽ góc làm việc đã đúng nhưng nhịp ngày thì chưa, quay lại xem mốc gập máy buổi chiều.
Những thứ gọn nhẹ đáng mang theo cho góc làm việc
Không cần mang cả văn phòng, chỉ vài món giải quyết phần lớn bất tiện:
- Bàn phím và chuột rời, cùng một giá đỡ máy tính gấp được.
- Ổ cắm kéo dài có nhiều lỗ và dây đủ dài, vì ổ điện trong nhà nghỉ thường đặt cạnh giường chứ không cạnh bàn.
- Tai nghe có micro, để gọi mà không phải nói to.
- Đèn bàn nhỏ ánh vàng cho buổi tối, vì đèn trần nhà nghỉ thường mờ hoặc chói.
- Bình giữ nhiệt, tất dày, một áo khoác mỏng chuyên để mặc khi ngồi bàn.
- Sổ tay giấy cho những lúc mất điện hoặc mất sóng, vẫn ghi được việc cần làm.
- Một tấm thảm nhỏ hoặc miếng lót chân, để chân không chạm sàn gạch hay sàn gỗ lạnh suốt buổi sáng.
- Sạc dự phòng dung lượng lớn cho điện thoại, vì điện thoại vừa là máy gọi vừa là cục phát sóng khi mạng nhà chập chờn.
Một chi tiết nhỏ: mang theo túi chống ẩm hoặc gói hút ẩm cho máy móc nếu đi vào mùa mưa. Máy tính để qua đêm cạnh cửa sổ lạnh ẩm thì sáng ra hay đọng hơi nước.
Câu hỏi thường gặp
Nhà nghỉ ở Tà Đùng có bàn làm việc sẵn không?
Tuỳ căn. Nhiều căn chỉ có bàn trà thấp hoặc bàn ăn nhỏ, vì thiết kế cho khách nghỉ ngắn ngày. Nếu cần ngồi làm lâu, nên xin ảnh bàn ghế trước khi đặt, và hỏi chủ nhà có thể bổ sung một chiếc ghế tựa lưng hay dời bàn ăn về gần cửa sổ không.
Làm việc ở hiên có được không?
Được vào những giờ trời ấm và lặng gió, và đó là một trong những lý do đáng để ở đây. Nhưng ánh sáng ngoài trời làm màn hình khó nhìn, gió làm lạnh tay, côn trùng bay vào đèn buổi tối. Nên coi hiên là chỗ đọc, gọi điện, việc nhẹ, còn việc tập trung thì ngồi trong nhà.
Làm sao không bị cuốn vào làm suốt ngày khi ở nơi đẹp?
Đặt một mốc gập máy cố định vào chiều muộn và một việc bắt buộc sau mốc ấy, như đi bộ quanh thôn hay nấu bữa tối. Không mở máy trước bữa sáng. Người ở lâu thường thấy hai mốc đầu và cuối ngày giữ được thì phần giữa tự gọn lại.
Có nên dùng máy sưởi khi ngồi làm việc?
Có thể bật một lúc vào sáng sớm hoặc chiều muộn, đặt xa giấy tờ, rèm và dây điện. Phần lớn thời gian, mặc nhiều lớp, đi tất dày và đắp chăn mỏng ở chân là đủ, vừa đỡ tốn điện vừa không làm phòng khô khó chịu.
Đi hai người cùng làm việc từ xa thì xếp chỗ thế nào?
Mỗi người một góc, tốt nhất ở hai phòng hoặc hai đầu căn nhà, và thoả thuận trước giờ họp để không gọi cùng lúc. Nếu căn chỉ có một bàn, dùng bàn ăn cho người này và bàn hiên hoặc bàn phụ cho người kia, đổi chỗ theo buổi.