Khi mưa dầm mấy ngày liền ở nhà nghỉ Tà Đùng, quần áo giặt vẫn khô được nếu anh chị giặt ít một mỗi tối thay vì dồn một mẻ lớn, vắt thật kỹ bằng cách cuộn đồ trong khăn khô rồi ép, phơi ở chỗ có gió lưu thông như hiên sau có mái hoặc phòng có cửa sổ hé, và dùng quạt thổi nhẹ. Nếu nhà có máy sấy thì hỏi chủ nhà cách dùng. Đừng hơ đồ lên máy sưởi, bếp hay đèn.
Bài này dành cho người ở vài ngày, không phải ở dài ngày. Vùng hồ Tà Đùng — nay thuộc xã Tà Đùng, tỉnh Lâm Đồng, gồm Đắk Som và Đắk R'Măng cũ — mùa mưa có những đợt mưa dầm, độ ẩm cao, nắng ít. Ở ba bốn ngày, cái cần giặt thường chỉ là đồ lót, tất, áo trong và đồ của trẻ nhỏ. Làm đúng cách, chừng ấy đồ không bao giờ là vấn đề.
Vì sao mưa dầm đồ không khô
Quần áo khô được là nhờ nước trong vải bay hơi vào không khí. Không khí càng khô, càng có gió, càng ấm thì hơi nước bay càng nhanh. Những ngày mưa dầm ở vùng hồ, cả ba điều ấy đều thiếu: không khí gần như đã no hơi nước, gió yếu hoặc mang theo mưa bụi, nhiệt độ thấp. Áo phơi ngoài hiên từ tối hôm trước sáng ra vẫn ướt gần như nguyên.
Phơi trong phòng kín còn tệ hơn: hơi nước từ quần áo bốc ra không có chỗ thoát, làm không khí trong phòng càng ẩm, đồ càng lâu khô, và cả căn phòng có mùi ẩm. Nhiều người ở nhà nghỉ mùa mưa đã từng gặp cảnh mở cửa phòng ra thấy mùi đồ phơi nồng nặc, chăn gối lành lạnh.
Vì vậy chiến lược là làm cho đồ có ít nước nhất khi đem phơi, và đặt đồ ở chỗ có gió nhất trong những chỗ có mái che. Phần còn lại là chọn vải đúng từ lúc xếp vali.
Biết rằng đồ sẽ lâu khô, cũng nên thay đổi kỳ vọng: không phải món gì cũng giặt được trong chuyến ngắn. Áo khoác dày, quần jean, áo len dày chỉ nên lau vết bẩn rồi mang về giặt. Ưu tiên giặt những thứ nhỏ, mỏng, cần thay hằng ngày.
Giặt ít một, mỗi tối một lần
Sai lầm hay gặp là để dồn đồ tới ngày thứ ba rồi giặt một chậu lớn. Chậu đồ ấy phơi kín cả hiên, chồng lên nhau, không có gió lọt vào, hai ngày sau vẫn chưa khô, đúng lúc phải trả nhà.
Cách hợp lý hơn là mỗi tối trước khi đi ngủ, mỗi người giặt đồ lót, tất và một áo trong của ngày hôm đó. Chừng ấy đồ chỉ cần một chậu nhỏ hoặc giặt tay trong bồn rửa phòng tắm, mười phút là xong, phơi thưa thoáng, sáng hôm sau đã gần khô, tới trưa là mặc được.
Giặt bằng nước ấm giúp đồ sạch nhanh hơn và tay không bị buốt trong những tối lạnh. Dùng ít xà phòng, xả kỹ — xà phòng còn sót trong vải làm đồ lâu khô và cứng.
Với gia đình có trẻ nhỏ, đồ của trẻ dơ nhanh hơn nhiều, nên giặt hai lần một ngày: một lần buổi trưa khi có chút nắng, một lần buổi tối. Đồ trẻ con nhỏ, mỏng, phơi trên móc gấp đặt trước quạt là khô nhanh nhất.
Nếu nhà nghỉ có máy giặt, hỏi chủ nhà trước khi dùng, nhất là về nước và điện. Có nhà dùng máy bơm nước giếng, giặt máy nhiều lần trong ngày mưa có thể làm cạn bồn.
Vắt bằng khăn: mẹo đơn giản nhất mà hiệu quả nhất
Phần lớn thời gian đồ phơi là để bay hết lượng nước còn lại sau khi vắt. Vắt càng khô, phơi càng nhanh. Vắt tay thường vẫn để lại khá nhiều nước trong vải, nhất là đồ dày một chút như áo thun, quần thể thao.
Cách vắt bằng khăn như sau: trải một chiếc khăn tắm khô ra mặt phẳng, đặt món đồ vừa vắt tay lên trên, cuộn tròn khăn lại thật chặt cùng với món đồ, rồi vặn hoặc đứng giẫm nhẹ lên cuộn khăn. Khăn hút bớt nước từ món đồ. Mở ra, đồ chỉ còn hơi ẩm.
Một chiếc khăn khô có thể vắt được vài món nhỏ, sau đó khăn cũng ẩm, phơi khăn cùng chỗ với đồ. Dùng khăn cũ của mình mang theo hoặc hỏi chủ nhà có khăn lau nào dùng được không, đừng dùng khăn mặt hay khăn tắm sạch của nhà nghỉ cho việc này mà không hỏi.
Với đồ lót và tất, có thể vắt bằng khăn giấy dày. Ít nước trong vải từ đầu nghĩa là ít hơi nước toả ra phòng, căn nhà bớt ẩm, và đồ khô kịp trong một đêm.
Chỗ phơi trong nhà nghỉ: chỗ nào nhanh khô, chỗ nào nên tránh
Mỗi căn nhà nghỉ có cách bố trí riêng. Bảng dưới gợi ý cách nhìn để chọn chỗ phơi tốt nhất trong căn mình đang ở:
| Chỗ | Phơi được không | Lưu ý |
|---|---|---|
| Hiên sau hoặc hiên hông có mái, gió lùa qua | Tốt nhất | Đặt xa mép hiên để mưa tạt không ướt lại |
| Khu giặt có mái, có quạt | Tốt | Hỏi chủ nhà có được dùng không |
| Phòng tắm có quạt hút, cửa sổ nhỏ | Tạm được với đồ nhỏ | Bật quạt hút, mở hé cửa sổ, đóng cửa phòng tắm |
| Phòng khách có cửa sổ hé và quạt | Được với vài món | Phơi trên móc gấp, đặt trước quạt, xa sofa |
| Phòng ngủ đóng kín | Nên tránh | Làm phòng ẩm, chăn gối lạnh, có mùi |
| Trên máy sưởi, chụp đèn, gần bếp | Không được | Nguy cơ cháy, hỏng đồ, hỏng thiết bị của chủ nhà |
Phơi thưa: các món cách nhau một khoảng, không chồng lên nhau, không gấp đôi trên dây. Đồ phơi chồng lên nhau khô chậm gấp nhiều lần đồ phơi thưa.
Quạt, máy sấy và những thiết bị có thể dùng
Một chiếc quạt bật số nhỏ thổi qua chỗ phơi là cách đơn giản và an toàn nhất để đồ khô nhanh trong mùa mưa. Gió đưa lớp không khí ẩm sát mặt vải đi, thay bằng không khí khô hơn. Đặt quạt cách đồ một khoảng, không chĩa vào người đang ngủ trong đêm lạnh.
Một số nhà nghỉ có máy sấy quần áo hoặc máy giặt có chế độ sấy. Hỏi chủ nhà cách dùng, giờ nào dùng được. Máy sấy tiêu thụ điện lớn; ở vùng nông thôn, bật cùng lúc máy sấy, bình nóng lạnh và máy sưởi có thể làm nhảy cầu dao.
Máy sấy tóc có thể dùng cho một hai món nhỏ khẩn cấp — một đôi tất cho trẻ, cổ áo còn ẩm — nhưng không nên dùng lâu, máy nóng và tốn điện.
Điều không nên làm: phơi đồ trên máy sưởi, quạt sưởi, đèn sưởi nhà tắm, trên nắp nồi cơm, gần bếp ga. Đồ vải trên nguồn nhiệt có thể bắt lửa, và các thiết bị ấy có thể quá nhiệt rồi hỏng. Trong nhà gỗ, một sự cố nhỏ có thể thành lớn.
Tranh thủ khoảng nắng ngắn
Mùa mưa ở vùng hồ ít khi mưa liên tục không nghỉ. Thường có những khoảng trời hửng, đôi khi chỉ một hai giờ quanh trưa. Đó là lúc quý nhất để phơi.
Để đồ phơi sẵn ở chỗ có mái gần ra hiên, khi thấy nắng thì chuyển ra ngay chỗ có nắng và gió, khi mây kéo đến thì thu vào. Nhìn trời về phía hồ và đồi xa: mây đen dày kéo lên là có giông trong vòng ít lâu.
Chăn, gối của mình nếu có mang theo, hay tấm lót của trẻ, cũng tranh thủ phơi lúc này. Hỏi chủ nhà trước khi mang chăn gối của nhà ra phơi.
Nắng vùng cao trong những khoảng hửng sau mưa thường khá gắt. Đồ màu tối phơi nắng gắt lâu có thể bạc màu; lật mặt trái ra khi phơi.
Một mẹo nhỏ của người ở lâu vùng cao: phơi đồ trên móc gấp chứ không căng dây ra sân. Móc gấp nhấc lên là đi, mưa ập tới chỉ cần mười giây để mang cả mẻ vào hiên. Dây căng ngoài sân thì lúc gỡ từng món kẹp ra, mưa đã kịp làm ướt lại một nửa. Nếu căn nhà có móc gấp, hỏi chủ nhà mượn dùng; nếu không, một sợi dây ngắn căng dưới mái hiên vẫn tốt hơn dây ngoài trời.
Đừng để đồ ngoài sân rồi đi chơi xa. Giông chiều ở vùng hồ có thể đến khi cả nhà đang ở chợ hay đi dạo quanh thôn, về tới nơi thì đồ đã ướt sũng, có khi bị gió cuốn xuống đất đỏ, phải giặt lại từ đầu. Ra khỏi nhà quá một hai giờ thì cứ để đồ ở chỗ có mái, chấp nhận khô chậm hơn một chút.
Mùi ẩm trên đồ: phòng trước dễ hơn chữa sau
Đồ phơi lâu khô trong không khí ẩm thường có mùi hôi nhẹ, kiểu mùi khăn để lâu trong phòng tắm. Mùi này sinh ra khi vải còn ướt quá lâu, vi khuẩn và nấm có thời gian phát triển. Vì vậy mọi thứ ở trên — giặt ít một, vắt kỹ, phơi thưa, có gió — đều cũng là cách chống mùi.
Vài thói quen nhỏ giúp đồ đỡ mùi hơn: giặt ngay sau khi thay, không để đồ ướt mồ hôi hay dính mưa nằm cả ngày trong túi; không gấp đồ khi còn hơi ẩm; không treo đồ còn ẩm vào tủ quần áo đóng kín của nhà nghỉ. Đồ đã khô hẳn thì cất vào túi riêng có khoá kéo, tách khỏi không khí ẩm của căn phòng.
Nếu một món đã có mùi, giặt lại với ít xà phòng, xả thật kỹ và phơi chỗ gió nhất. Đừng cố xịt nước hoa hay chất thơm lên đồ ẩm — mùi chỉ bị che đi một lúc rồi trộn lẫn thành mùi khó chịu hơn, nhất là trong phòng ngủ kín của những đêm lạnh.
Khăn tắm của nhà nghỉ cũng vậy: dùng xong treo trải rộng ở chỗ thoáng, không vo lại vắt lên ghế hay để trên giường. Một chiếc khăn ướt vứt góc phòng qua một đêm mưa là đủ làm cả phòng có mùi ẩm khi sáng dậy.
Ngày trả nhà mà đồ vẫn ẩm
Dù làm đủ mọi cách, có khi tới ngày về vẫn còn vài món chưa khô hẳn. Đừng gấp đồ ẩm chung với đồ khô trong vali. Cho vào một túi riêng, buộc hờ để không khí còn lưu thông, đặt trên cùng vali hoặc để riêng trong xe.
Về tới nhà, việc đầu tiên là lấy túi đồ ẩm ra phơi hoặc giặt lại ngay. Để qua đêm trong túi kín là có mùi, để vài ngày là có thể mốc.
Kiểm lại chỗ phơi trước khi trả nhà: không bỏ quên tất của trẻ trên dây, không để móc phơi của mình lại. Chủ nhà thường gom được nhiều chiếc tất lẻ sau mỗi mùa mưa.
Nếu đã dùng khăn, móc, quạt của chủ nhà, để lại đúng chỗ, khăn ẩm báo chủ nhà hoặc treo ở chỗ chủ nhà dặn.
Có một cách để ngày cuối đỡ vất vả: tối hôm trước ngày về thì thôi giặt đồ mới. Đồ mặc ngày cuối mang về giặt ở nhà, nơi có máy giặt quen tay, có nắng hay có chỗ phơi của mình. Chỉ giặt tối trước ngày về khi thật cần, ví dụ đồ của em bé, và nhớ giặt sớm từ đầu buổi tối để còn đủ một đêm với quạt.
Câu hỏi thường gặp
Mưa dầm ở nhà nghỉ phơi đồ sao cho khô?
Giặt ít một mỗi tối, vắt kỹ bằng cách cuộn đồ trong khăn khô rồi ép, phơi thưa ở hiên sau có mái hoặc chỗ có gió lưu thông, đặt quạt thổi nhẹ và tranh thủ khoảng nắng ngắn quanh trưa. Không phơi trong phòng ngủ kín.
Vắt đồ bằng khăn là làm thế nào?
Trải khăn tắm khô ra, đặt món đồ đã vắt tay lên, cuộn tròn chặt cả hai rồi vặn hoặc giẫm nhẹ lên cuộn khăn. Khăn hút bớt nước, đồ chỉ còn hơi ẩm nên phơi nhanh khô hơn hẳn. Dùng khăn cũ của mình hoặc hỏi chủ nhà.
Có nên phơi đồ lên máy sưởi cho nhanh khô không?
Không. Đồ vải trên máy sưởi, quạt sưởi, đèn sưởi hay gần bếp có thể bắt lửa, và thiết bị có thể quá nhiệt rồi hỏng. Trong nhà gỗ một sự cố nhỏ có thể lan nhanh. Dùng quạt thổi nhẹ là cách an toàn.
Đi nghỉ vài ngày mùa mưa nên giặt những gì?
Chủ yếu đồ lót, tất, áo trong và đồ của trẻ nhỏ. Áo khoác dày, quần jean, áo len dày chỉ nên lau vết bẩn rồi mang về giặt vì gần như không khô kịp trong mấy ngày mưa ẩm ở vùng hồ.
Dùng máy giặt, máy sấy của nhà nghỉ cần hỏi gì?
Hỏi có được dùng không, giờ nào dùng, cách vận hành. Máy sấy tốn điện, bật cùng bình nóng lạnh và máy sưởi có thể nhảy cầu dao. Nhà dùng máy bơm nước giếng thì giặt nhiều lần có thể làm cạn bồn.
Đồ còn ẩm ngày trả nhà thì làm sao?
Cho vào túi riêng buộc hờ, không gấp chung với đồ khô trong vali, đặt trên cùng hoặc để riêng trong xe. Về nhà lấy ra phơi hoặc giặt lại ngay, để qua đêm trong túi kín sẽ có mùi và dễ mốc.