Ở nhà nghỉ quanh hồ Tà Đùng, chuyện giặt giũ tuỳ thuộc vào thời gian ở: hai ba ngày thì giặt tay vài món nhỏ là đủ; ở theo tuần, theo tháng thì cần hỏi chủ nhà có máy giặt, có nhận giặt giúp, hay trong xã có ai nhận giặt. Cái khó nhất ở vùng hồ không phải là giặt mà là phơi: mùa mưa ẩm, mưa dầm vài ngày, đồ có thể không khô và bị ám mùi.
Bài không nêu tên tiệm giặt hay giá giặt, chỉ chia sẻ cách sắp xếp chuyện quần áo cho gọn khi ở một căn nhà nghỉ ở vùng đồi.
Mang quần áo bao nhiêu là vừa
Chuyện giặt giũ bắt đầu từ lúc xếp va li. Đi hai ngày một đêm, mỗi người một bộ thay mỗi ngày, thêm một bộ dự phòng, một áo ấm, một áo mưa là đủ, gần như không cần giặt gì. Đi ba ngày hai đêm thì thêm một bộ.
Vùng hồ ngày ấm đêm lạnh, nên chọn quần áo mặc nhiều lớp thay vì mang nhiều bộ dày. Một áo thun, một áo dài tay mỏng, một áo khoác có thể kết hợp cho cả ngày lẫn đêm. Đồ nhiều lớp cũng dễ giặt, dễ khô hơn một chiếc áo len dày.
Chọn vải nhanh khô như vải thun mỏng, vải tổng hợp cho đồ mặc hằng ngày; đồ cotton dày, quần jean lâu khô hơn nhiều trong thời tiết ẩm. Với trẻ nhỏ, mang dư đồ hơn người lớn vì trẻ dễ làm bẩn, nhất là khi chơi trên đất đỏ.
Đất đỏ bám vào quần áo, giày dép rất khó giặt sạch. Đồ đi vườn, đi bộ quanh thôn nên là đồ cũ, màu tối, không tiếc nếu bị ố. Giữ đồ đẹp cho những lúc ở trong nhà hay chụp ảnh.
Mang theo vài túi ni lông hoặc túi giặt riêng để đựng đồ bẩn, đồ ướt, tách khỏi đồ sạch. Đồ ẩm để chung với đồ khô trong va li vài ngày là ám mùi cả va li.
Ở ngắn ngày: giặt tay vài món nhỏ
Ở hai ba ngày, phần lớn chỉ cần giặt tay đồ lót, tất, khăn nhỏ. Mang theo một gói bột giặt hoặc nước giặt nhỏ, vài chiếc móc phơi, một sợi dây phơi ngắn có thể căng trong phòng tắm hay ngoài hiên.
Giặt vào buổi sáng để có cả ngày phơi. Giặt buổi tối thì đồ treo qua đêm trong không khí lạnh ẩm, sáng ra vẫn còn ướt. Vắt thật kỹ, cuộn trong khăn tắm khô rồi ép cho bớt nước trước khi phơi.
Hỏi chủ nhà chỗ phơi: nhiều nhà có dây phơi sau nhà, dưới mái hiên, hoặc sân phơi. Không phơi đồ lên lan can phía trước, lên cửa sổ hướng ra đường hay hướng ra hồ, vừa mất mỹ quan căn nhà vừa dễ bị gió thổi bay.
Không phơi đồ ướt trực tiếp lên ghế gỗ, bàn gỗ, giường gỗ của nhà nghỉ. Nước làm loang mặt gỗ, để lại vết khó tẩy.
Nếu đồ không khô kịp trước khi về, cho vào túi riêng, về nhà giặt lại. Đừng xếp chung với đồ khô để tránh ám mùi.
Ở dài ngày: máy giặt, nhờ giặt hay gửi tiệm
Ở theo tuần, theo tháng, giặt tay không còn là cách hợp lý. Khi hỏi thuê nhà, hỏi luôn chủ nhà: căn có máy giặt không, máy giặt dùng chung hay riêng, có máy sấy không, dùng điện có tính riêng không.
Nhiều nhà nghỉ không có máy giặt riêng cho khách nhưng chủ nhà nhận giặt giúp, có khi tính phí, có khi gộp vào giá thuê dài ngày. Thoả thuận rõ từ đầu: giặt mấy lần mỗi tuần, gửi ở đâu, bao lâu có đồ, đồ nào không nhận giặt.
Ở khu trung tâm xã có thể có người nhận giặt ủi. Hỏi chủ nhà xem có ai làm việc này, họ giặt máy hay giặt tay, có sấy không. Muốn biết trong xã có những cơ sở dịch vụ nào đăng ký kinh doanh, anh chị có thể tra trong danh bạ doanh nghiệp của trang.
Với đồ quý, đồ len, đồ cần giặt khô, tốt nhất mang về thành phố giặt. Dịch vụ giặt ở vùng quê thường phù hợp với đồ mặc hằng ngày hơn là đồ cần xử lý đặc biệt.
Ghi lại số lượng đồ gửi giặt, nhất là đồ trẻ em nhỏ dễ lẫn. Khi nhận lại, kiểm đủ trước khi trả tiền.
Phơi đồ mùa mưa: cái khó thật sự
Mùa mưa ở vùng hồ, có những đợt mưa dầm kéo dài vài ngày, không khí ẩm, trời không có nắng. Đồ giặt phơi ngoài hiên có thể mất hai ba ngày mới khô, có khi không khô hẳn và bắt đầu có mùi.
Giặt ít mà thường xuyên thay vì dồn nhiều đồ một lần. Vắt kỹ, phơi thưa, để mỗi món có khoảng cách cho gió lùa qua. Phơi ở chỗ có mái che nhưng thông gió, như hiên có gió, không phơi trong phòng kín.
Nếu nhà có quạt, bật quạt hướng vào chỗ phơi giúp đồ khô nhanh hơn. Không phơi quần áo trên máy sưởi, quạt sưởi, bóng đèn; nguy cơ cháy, nhất là trong nhà gỗ.
Nếu chủ nhà có máy sấy hoặc biết chỗ sấy đồ trong xã, đây là cứu cánh những ngày mưa liên tục. Hỏi trước khi cần.
Đồ chưa khô hẳn không nên gấp cất vào tủ hay va li. Treo tiếp, hoặc mặc trước những đồ khô nhất. Một chiếc áo ẩm mặc vào buổi tối lạnh dễ làm người ta bị cảm.
Giữ đồ khô trong phòng
Va li đóng kín: giữ đồ sạch trong va li kéo khoá, không mở toang để không khí ẩm tràn vào. Lấy đồ nào thì đóng lại ngay.
Gói hút ẩm: mang vài gói hút ẩm loại nhỏ bỏ vào va li, túi máy ảnh, túi giấy tờ. Đây là thứ rẻ mà hữu ích ở vùng ẩm.
Giày dép: giày ướt nhét giấy báo bên trong để hút nước, để chỗ thoáng. Mang thêm một đôi dép để đi trong nhà và một đôi đi mưa.
Khăn tắm: treo khăn tắm trải rộng, không vắt đống. Khăn ẩm lâu ngày có mùi rất khó chịu. Ở dài ngày, hỏi chủ nhà lịch thay khăn.
Đồ điện tử: máy tính, máy ảnh, điện thoại không để sát cửa sổ, mép hiên. Ban đêm cất vào túi kín có gói hút ẩm.
Mở cửa đúng lúc: những giờ có nắng hay có gió khô, mở cửa sổ cho phòng thoáng một lúc rồi đóng lại trước khi sương xuống. Đóng kín suốt ngày đêm thì phòng ngột ngạt, mà mở toang lúc chiều tối thì hơi ẩm tràn vào chăn gối.
Chăn ga gối của nhà nghỉ
Chăn ga gối là đồ của nhà nghỉ, việc giặt thường do chủ nhà lo giữa các lượt khách. Với khách ở ngắn ngày, anh chị không cần giặt, chỉ cần giữ sạch, không ăn uống trên giường, không để đồ bẩn, đồ ướt lên chăn.
Ở dài ngày, hỏi chủ nhà lịch thay chăn ga: mỗi tuần một lần hay theo yêu cầu. Thoả thuận rõ ai giặt, giặt ở đâu. Không tự ý mang chăn ga của nhà đi giặt ở tiệm nếu chưa hỏi.
Nếu lỡ làm bẩn chăn ga như đổ nước, đổ đồ ăn, trẻ tè dầm, báo chủ nhà sớm để họ xử lý. Vết bẩn để lâu, nhất là trong thời tiết ẩm, khó giặt sạch và dễ mốc.
Gia đình có trẻ nhỏ có thể mang theo tấm lót chống thấm đặt dưới ga giường. Vừa giữ sạch nệm của nhà nghỉ, vừa đỡ lo khi trẻ tè dầm ban đêm.
Mang về sau chuyến đi
Ngày về, gom tất cả đồ bẩn, đồ ẩm vào túi riêng, buộc kín. Về tới nhà, giặt ngay, đừng để vài ngày sau. Đồ để ẩm trong túi kín vài ngày sẽ có mùi mốc rất khó tẩy.
Đồ dính đất đỏ nên ngâm nước lạnh trước, giũ bớt đất, rồi mới giặt. Ngâm nước nóng ngay có thể làm vết đất bám chặt hơn vào sợi vải.
Giày dép dính đất đỏ, rửa ngoài sân trước khi mang vào nhà. Để đất đỏ khô lại trong đế giày, lần sau mang ra lại rơi vãi khắp nơi.
Ghi lại những gì đã mang mà không dùng tới, những gì thiếu. Lần sau đi Tà Đùng, danh sách đồ của anh chị sẽ gọn hơn và hợp với vùng hơn.
Nếu để quên đồ ở nhà nghỉ, nhắn chủ nhà ngay. Phần lớn chủ nhà giữ giúp và có thể gửi theo xe khách, anh chị trả phí gửi.
Đồ của em bé và trẻ nhỏ
Nhà có em bé thì chuyện giặt giũ không chờ được tới cuối chuyến. Tã vải, yếm, khăn sữa, quần áo dính sữa hay dính cháo cần giặt trong ngày, để qua đêm trong không khí ẩm là có mùi chua và dễ lên mốc.
Mang theo một chậu nhỏ gấp được hoặc hỏi chủ nhà mượn một chiếc chậu riêng, không dùng chung bồn rửa bát để giặt đồ em bé. Mang loại nước giặt mà bé vẫn quen dùng ở nhà, vì đổi xà phòng giữa chuyến đôi khi làm da bé bị kích ứng.
Tính số bộ đồ cho bé theo kịch bản trời mưa liên tục chứ không theo kịch bản trời nắng. Nếu đồ không kịp khô, bé vẫn có đồ sạch để thay. Tã giấy, khăn ướt và vài chiếc khăn xô dư ra luôn có ích ở một nơi cách xa cửa hàng.
Với trẻ lớn hơn, chuẩn bị riêng một bộ "đồ chơi đất" mặc khi ra sân, ra vườn, về là thay ngay ở cửa. Cách này giữ cho chăn gối và sàn nhà nghỉ sạch, và anh chị chỉ phải giặt một bộ thay vì cả túi.
Nước, điện và rác khi giặt ở nhà nghỉ
Nhiều căn nhà nghỉ ở vùng hồ dùng nước giếng khoan hoặc nước bơm lên bồn, không phải nước máy như thành phố. Giặt nhiều đồ một lúc, xả liên tục có thể làm cạn bồn, cả nhà đang tắm thì hết nước. Hỏi chủ nhà bồn chứa được bao nhiêu và nên giặt vào giờ nào.
Máy giặt, máy sấy là đồ tốn điện. Nếu căn nhà dùng điện năng lượng mặt trời hay có lúc mất điện, giặt vào ban ngày, không bật máy giặt cùng lúc với bình nóng lạnh, bếp điện. Ở dài ngày mà điện tính riêng, giặt dồn vài lần một tuần sẽ đỡ hơn mỗi ngày một mẻ nhỏ.
Nước xả có xà phòng không đổ thẳng ra vườn, ra mương dẫn xuống hồ. Hỏi chủ nhà chỗ đổ nước thải. Vỏ chai nước giặt, túi bột giặt gom vào túi rác, mang theo khi rời đi nếu nhà không có chỗ thu gom.
Giữ khu vực giặt khô ráo sau khi dùng: lau sàn, úp chậu, mở cửa nhà tắm cho thoáng. Một góc giặt gọn gàng là một điều nhỏ, nhưng chủ nhà sẽ nhớ.
Câu hỏi thường gặp
Nhà nghỉ ở Tà Đùng có máy giặt cho khách không?
Tuỳ căn. Có căn có máy giặt riêng hoặc dùng chung, có căn không có nhưng chủ nhà nhận giặt giúp. Nếu ở dài ngày, hỏi rõ khi thuê: có máy giặt, máy sấy không, điện có tính riêng không, chủ nhà có nhận giặt và tính thế nào.
Mùa mưa phơi đồ ở Tà Đùng có khô không?
Có thể lâu khô, nhất là những đợt mưa dầm vài ngày không nắng. Giặt ít mà thường xuyên, vắt kỹ, phơi thưa ở chỗ có mái che thông gió, bật quạt nếu có. Không phơi trên máy sưởi hay bóng đèn vì nguy cơ cháy.
Ở Tà Đùng có tiệm giặt ủi không?
Ở khu trung tâm xã có thể có người nhận giặt ủi, nhưng không nhiều như thành phố. Hỏi chủ nhà xem có ai làm việc này. Đồ quý, đồ len, đồ cần giặt khô nên mang về thành phố xử lý.
Đi Tà Đùng ba ngày nên mang bao nhiêu quần áo?
Mỗi người một bộ mỗi ngày, thêm một bộ dự phòng, một áo ấm, một áo mưa. Chọn đồ mặc nhiều lớp, vải nhanh khô. Trẻ nhỏ mang dư hơn. Đồ đi vườn nên là đồ cũ, màu tối vì đất đỏ khó giặt sạch.
Giặt đồ dính đất đỏ thế nào cho sạch?
Giũ bớt đất khi đất đã khô, ngâm nước lạnh trước rồi mới giặt. Không ngâm nước nóng ngay vì có thể làm vết đất bám chặt hơn. Đồ màu sáng dính đất đỏ khó sạch hoàn toàn, nên chọn đồ màu tối khi đi vườn.
Có nên tự giặt chăn ga của nhà nghỉ không?
Không nên tự ý. Chăn ga là đồ của nhà nghỉ, chủ nhà thường lo giặt giữa các lượt khách. Nếu lỡ làm bẩn, báo chủ nhà sớm. Ở dài ngày thì thoả thuận lịch thay chăn ga và ai giặt.