Trả một căn nhà nghỉ ở Tà Đùng cho gọn gồm năm việc: biết giờ trả và xuất phát kịp, đưa đồ đạc về chỗ cũ, báo trước với chủ nhà thứ lỡ làm hỏng hay làm vỡ, tắt điện nước và khoá cửa đúng cách, rồi bàn giao chìa khoá rõ ràng sau khi đã soát kỹ đồ của mình. Không cần lau dọn như người giúp việc, chỉ cần để căn nhà ở trạng thái mà người dọn có thể bắt tay ngay cho khách sau.
Căn nhà nghỉ quanh hồ Tà Đùng (xã Tà Đùng, tỉnh Lâm Đồng; trước là vùng Đắk Som, Đắk R'Măng thuộc Đắk Nông) thường do chính gia đình chủ trông và dọn, nhiều khi khách sau tới ngay chiều cùng ngày. Một lần trả nhà gọn giúp chủ nhà kịp chuẩn bị, giúp nhóm mình về đúng giờ, và giữ lại một mối quen tốt nếu muốn quay lại. Phần dọn bếp và phân loại rác có bài riêng trong chuyên mục bếp; bài này nói phần còn lại của buổi sáng cuối.
Giờ trả nhà và giờ xuất phát
Giờ trả nhà thường đã ghi khi đặt. Nên nhắc lại một lần vào tối hôm trước: "Mai nhà em trả lúc mấy giờ ạ, anh chị có tới nhận không hay để chìa khoá ở đâu?" Câu hỏi này cho chủ nhà biết khách nhớ giờ, và để hai bên thống nhất cách bàn giao trước khi bước vào buổi sáng bận rộn.
Đường từ Tà Đùng về các thành phố đều dài, nhiều người muốn đi sớm cho kịp, hoặc ngược lại muốn ở thêm để ăn trưa rồi mới đi. Nếu muốn trả muộn hơn giờ quy định, hỏi từ tối trước hoặc sáng sớm, đừng tự kéo dài. Có hôm chủ nhà linh động được vì không có khách sau, có hôm không. Trả muộn mà không hỏi làm người dọn bị dồn việc, khách sau phải đứng chờ.
Một mẹo đơn giản là tính ngược: giờ trả trừ đi một giờ là lúc bắt đầu dọn và xếp đồ; trừ thêm nửa giờ là lúc ăn sáng xong. Với gia đình có trẻ nhỏ hoặc người lớn tuổi, cộng thêm nửa giờ nữa. Buổi sáng cuối ở vùng đồi thường dễ chịu, ai cũng muốn ngồi thêm ngoài hiên; để dành thời gian cho việc đó thay vì dồn hết vào phút cuối.
Nếu trời mưa lớn sáng hôm về, hỏi chủ nhà tình trạng đường ra. Đoạn đường đất cuối có khi trơn; chờ tạnh mưa một lúc rồi mới đi là lựa chọn an toàn hơn, và chủ nhà thường thông cảm nếu được báo sớm.
Một giờ cuối: thứ tự gọn nhất
Chia việc cho từng người, mỗi người một phần, sẽ xong nhanh hơn một người làm tất cả. Thứ tự dưới đây giúp không phải quay lại chỗ đã làm.
- Phòng ngủ trước. Mỗi người xếp đồ của mình vào vali, soát gầm giường, ngăn kéo, sau cánh cửa, ổ cắm cạnh giường. Gấp chăn gọn, gom ga và vỏ gối đã dùng theo cách chủ nhà dặn (có nơi muốn để nguyên trên giường, có nơi muốn tháo ra).
- Phòng tắm. Gom khăn đã dùng về một chỗ, nhặt đồ cá nhân như bàn chải, dao cạo, kẹp tóc, kiểm móc treo và kệ.
- Bếp và tủ lạnh. Rửa xong chén bát, mang đồ ăn của mình ra, xử lý rác bếp theo cách đã hỏi khi nhận nhà.
- Phòng khách và hiên. Xếp ghế, gối tựa, chăn đắp về chỗ cũ; gom ly cốc ngoài hiên vào bếp; nhặt rác nhỏ ngoài sân.
- Đồ của trẻ nhỏ. Một người lớn soát riêng: đồ chơi dưới sofa, bình sữa trong bếp, quần áo phơi ngoài hiên.
- Điện, nước, cửa. Tắt đèn, máy sưởi, quạt, bình nước nóng nếu chủ nhà dặn; khoá vòi; đóng cửa sổ và chốt cửa phụ.
- Vòng soát cuối. Người cuối cùng đi một vòng tất cả các phòng, mở từng ngăn kéo, nhìn từng ổ cắm, rồi mới khoá cửa chính.
Danh sách này nên gửi vào nhóm chat của chuyến đi từ tối hôm trước. Mỗi người biết phần mình, buổi sáng không ai phải nhắc ai.
Đưa đồ về chỗ cũ, không cần dọn như khách sạn
Khách thuê không phải dọn căn nhà như nhân viên buồng phòng. Chủ nhà đã tính công dọn vào giá thuê, và phần lớn họ dọn kỹ hơn khách. Điều chủ nhà mong là căn nhà được trả lại ở trạng thái "đã được dùng tử tế": đồ nằm đúng chỗ, không có rác vương vãi, không có thứ gì bị bỏ quên lẫn vào đồ của nhà.
Chụp ảnh lúc nhận nhà giúp nhiều ở bước này. Nhìn lại ảnh, biết bộ ghế vốn kê thế nào, chăn đắp sofa để đâu, đèn bàn đặt góc nào. Đưa đồ về chỗ cũ cũng là cách lịch sự với người dọn: họ không phải đi tìm cái ghế bị kéo ra hiên hay chiếc gối bị mang sang phòng khác.
Đồ mượn thêm trong lúc ở, như chăn dự phòng, quạt sưởi, ghế ăn dặm, nên gom lại một chỗ và báo chủ nhà. Họ sẽ biết cần cất lại những gì, khỏi phải đi tìm khắp nhà.
Nếu nhà có máy giặt và chủ nhà muốn khách bỏ khăn vào máy, làm theo; nếu không dặn, cứ gom khăn và ga đã dùng lại một chỗ. Đừng tự giặt rồi phơi ướt khắp hiên trước khi đi, vì đồ ướt để lại ở vùng ẩm dễ bị hôi.
Lỡ làm hỏng, làm vỡ đồ: báo trước, đừng giấu
Ở vài ngày trong một căn nhà, chuyện làm vỡ một cái ly, làm đổ nước lên đệm, làm gãy móc treo là bình thường. Điều quan trọng là báo cho chủ nhà trước khi đi, tốt nhất là ngay khi chuyện xảy ra, kèm ảnh. Đồ nhỏ thì nhiều chủ nhà bỏ qua; đồ lớn hơn thì hai bên thoả thuận đền bù hợp lý.
Giấu đồ vỡ, để chủ nhà tự phát hiện sau khi khách đi, là cách làm mất lòng nhất. Chủ nhà không biết vì sao hỏng, không kịp sửa cho khách sau, và sẽ nhớ nhóm khách ấy theo cách không tốt. Trong khi chỉ một tin nhắn "Bé nhà em làm vỡ một cái ly, em đã gom mảnh vào túi riêng để cạnh thùng rác, em xin gửi lại tiền ly" là đủ giải quyết.
Với vết bẩn trên chăn, đệm, sofa, đừng cố chà mạnh bằng hoá chất không rõ, có thể làm loang thêm. Thấm nhẹ bằng khăn ướt, rồi báo chủ nhà để họ xử lý đúng cách. Nếu bị đổ đồ có màu như cà phê, nước trái cây, báo càng sớm càng dễ giặt sạch.
Mảnh vỡ thuỷ tinh, sứ nên gói kỹ trong giấy hoặc túi dày, ghi chú cho người dọn biết, để không ai bị đứt tay khi gom rác.
Điện, nước và khoá cửa
Mỗi căn có cách riêng: có chủ nhà muốn khách tắt bình nước nóng, có chủ nhà muốn để nguyên vì khách sau tới ngay. Có nhà dặn ngắt cầu dao tổng, có nhà dặn không được ngắt vì tủ lạnh và camera cần điện. Hỏi rõ từ lúc nhận nhà hoặc tối hôm trước, đừng tự đoán.
Những việc gần như nhà nào cũng cần: tắt đèn, tắt máy sưởi, quạt, rút sạc điện thoại; khoá vòi nước; đóng cửa sổ, nhất là khi trời có thể mưa. Một cửa sổ mở trong cơn mưa chiều có thể làm ướt sàn gỗ và đệm, người dọn tới phải lau cả buổi.
Khi khoá cửa chính, thử lại một lần nữa sau khi khoá. Cửa gỗ ở vùng ẩm có khi tưởng khoá rồi mà chốt chưa vào. Nếu căn có cửa sau, cửa ra hiên, kiểm đã chốt từ bên trong chưa.
Chụp vài tấm ảnh cuối cùng trước khi khoá cửa: phòng khách, bếp, phòng ngủ ở trạng thái mình để lại. Ảnh này cùng với ảnh lúc nhận nhà là đủ để trả lời mọi câu hỏi sau chuyến đi.
Bàn giao chìa khoá cho rõ
Có chủ nhà tới nhận. Đi một vòng ngắn cùng họ, chỉ những gì đã báo hư hỏng, trả chìa khoá tận tay, chờ họ xác nhận rồi mới đi. Đây là cách gọn nhất, hai bên xong việc ngay tại chỗ.
Để chìa khoá ở chỗ hẹn. Để đúng chỗ đã thống nhất, như hộp có mã, chậu cây, nhà bên cạnh. Chụp ảnh chìa khoá đã đặt vào, nhắn chủ nhà kèm ảnh và giờ trả.
Gửi chìa khoá cho người trông nhà. Hỏi rõ tên người nhận, gửi tận tay, nhắn chủ nhà đã gửi cho ai lúc mấy giờ.
Đếm đủ chìa. Nhận bao nhiêu chìa thì trả đủ bấy nhiêu, kể cả chìa cổng, chìa phòng, chìa tủ. Chìa khoá hay nằm quên trong túi áo của người lái xe.
Thiếu hay mất chìa. Báo ngay khi phát hiện, đừng đợi về tới nhà. Chủ nhà cần biết để đổi ổ hoặc chuẩn bị chìa mới trước khi khách sau tới.
Khi phải về sớm hơn dự định
Có chuyến phải về sớm: trời mưa dầm, trẻ nhỏ ốm, công việc gọi về. Báo chủ nhà ngay khi quyết định, đừng lặng lẽ rời đi rồi mới nhắn. Chủ nhà cần biết để tới nhận nhà, để dọn sớm, có khi để kịp nhận một khách khác vào đêm còn lại.
Chuyện phần tiền của những đêm không ở xử lý theo điều kiện đã thống nhất lúc đặt; đừng mặc định là được trả lại, cũng đừng ngại hỏi một cách lịch sự. Nhiều chủ nhà sẵn lòng linh động khi được báo sớm và căn nhà được trả gọn.
Về sớm thì càng dễ quên đồ, vì mọi thứ diễn ra vội. Vẫn giữ đủ vòng soát cuối, dù chỉ rút gọn còn mười phút, và vẫn chụp ảnh căn nhà trước khi khoá cửa. Một chuyến về vội không nên kéo theo một chuyến quay lại lấy sạc điện thoại hay chìa khoá trong túi áo.
Soát đồ quên và lời nhắn cuối
Những thứ hay bị quên nhất ở căn nhà nghỉ: sạc điện thoại cắm sau đầu giường, áo khoác treo sau cửa, kính đeo mắt trên bậu cửa sổ, đồ chơi của trẻ dưới gầm sofa, hộp thuốc trong tủ lạnh, đồ ăn mang theo để trên kệ bếp, quần áo phơi ngoài hiên. Người soát cuối nên nhìn đúng những chỗ ấy.
Nếu đã đi rồi mới nhớ quên đồ, nhắn chủ nhà ngay, càng sớm càng tốt, vì người dọn có thể đã dọn vào. Chủ nhà có thể giữ giúp, gửi xe khách hay gửi qua dịch vụ chuyển phát; phần cước gửi là của mình, nên chủ động nói trước.
Cuối cùng, một tin nhắn cảm ơn ngắn khi đã lên xe: đã trả nhà lúc mấy giờ, chìa khoá ở đâu, có gì cần báo thêm, và một lời cảm ơn. Nếu muốn quay lại, nói luôn điều mình thích ở căn nhà; chủ nhà nhỏ thường nhớ khách tử tế và sẵn lòng ưu tiên lần sau.
Nếu chủ nhà nhờ để lại đánh giá, viết thật: điều mình thích, điều cần cải thiện, nói cụ thể và nhẹ nhàng. Một đánh giá thật giúp chủ nhà sửa, và giúp những gia đình sau chọn đúng.
Câu hỏi thường gặp
Có phải dọn sạch căn nhà nghỉ trước khi trả không?
Không cần dọn như nhân viên buồng phòng, chủ nhà thường đã tính công dọn. Chỉ cần rửa chén bát, gom rác theo cách chủ nhà dặn, đưa đồ về chỗ cũ, gom khăn và ga đã dùng một chỗ, không để rác vương vãi.
Muốn trả nhà muộn hơn quy định thì hỏi lúc nào?
Hỏi từ tối hôm trước hoặc sáng sớm ngày trả. Chủ nhà có thể linh động nếu không có khách tới ngay sau, nhưng cần biết trước để sắp xếp người dọn. Không tự kéo dài khi chưa được đồng ý.
Lỡ làm vỡ đồ trong nhà thì nên làm gì?
Báo chủ nhà ngay kèm ảnh, gói kỹ mảnh vỡ để không ai bị đứt tay, và chủ động đề nghị đền nếu là đồ có giá trị. Đồ nhỏ nhiều chủ nhà bỏ qua; quan trọng là không giấu để chủ nhà tự phát hiện.
Khi trả nhà có cần tắt bình nước nóng và cầu dao không?
Tuỳ căn. Có chủ nhà muốn tắt, có chủ nhà muốn để nguyên vì tủ lạnh, camera hay khách sau tới ngay. Hỏi rõ lúc nhận nhà hoặc tối hôm trước; còn đèn, máy sưởi, vòi nước, cửa sổ thì luôn tắt và đóng.
Quên đồ ở căn nhà nghỉ sau khi đã đi thì sao?
Nhắn chủ nhà càng sớm càng tốt, mô tả món đồ và chỗ có thể để quên. Nếu tìm thấy, thoả thuận cách gửi về như gửi xe khách hay chuyển phát, và chủ động trả phần cước gửi.
Có nên chụp ảnh căn nhà trước khi trả không?
Nên. Vài tấm ảnh phòng khách, bếp, phòng ngủ ở trạng thái mình để lại, cùng ảnh chìa khoá đã đặt đúng chỗ, giúp trả lời mọi câu hỏi sau chuyến đi một cách bình tĩnh, có căn cứ.