Trước khi đặt căn nhà nghỉ ở Tà Đùng, nếu cần giữ liên lạc hoặc làm việc, hãy hỏi chủ nhà bốn điều: căn có wifi không và chạy cáp quang hay bộ phát di động, nhà mạng nào có sóng mạnh nhất ở căn, trong nhà chỗ nào sóng tốt nhất, và mất điện có hay xảy ra không, có đèn sạc hay máy phát dự phòng không. Ở vùng hồ, sóng thay đổi theo từng chỗ, mưa giông có thể làm mất điện vài giờ; biết trước giúp anh chị chuẩn bị, không phải hoảng khi cần gọi mà không có vạch sóng.
Xã Tà Đùng, tỉnh Lâm Đồng (vùng Đắk Som, Đắk R'Măng cũ) là vùng đồi quanh lòng hồ thủy điện Đồng Nai 3. Hạ tầng viễn thông và điện đã tốt lên nhiều trong những năm gần đây, nhưng vẫn không đều như ở phố. Bài này nói về câu hỏi của khách ở vài ngày, không đi vào chuyện chủ nhà lắp đặt hạ tầng.
Sóng ở vùng hồ khác sóng ở phố thế nào
Ở phố, sóng điện thoại gần như ở đâu cũng có, mạnh yếu chênh nhau không nhiều. Ở vùng đồi quanh hồ, sóng phụ thuộc vào vị trí trạm phát, địa hình và cây cối. Một căn trên đỉnh đồi nhìn thẳng ra trạm có sóng mạnh; một căn ở chỗ trũng sát mép hồ, khuất sau đồi, có thể chỉ một hai vạch hoặc mất sóng từng lúc.
Mỗi nhà mạng có trạm ở vị trí khác nhau, nên cùng một căn nhà, nhà mạng này mạnh, nhà mạng kia yếu. Đó là lý do câu hỏi "nhà mạng nào mạnh ở căn" quan trọng hơn câu hỏi "có sóng không".
Trong cùng một căn, sóng cũng thay đổi: ngoài hiên mạnh hơn trong phòng, tầng trên mạnh hơn tầng dưới, gần cửa sổ mạnh hơn góc trong. Thời tiết xấu, mưa lớn có thể làm sóng yếu đi.
Thêm một chuyện hay bị bỏ qua: dịp lễ, cuối tuần đông khách, nhiều người cùng dùng một trạm phát quanh hồ, mạng di động có thể chậm hẳn dù vẫn đủ vạch sóng. Gửi tin nhắn chữ vẫn được, nhưng gọi video, tải ảnh lên mạng có khi phải chờ. Nếu cần gửi tệp lớn cho công việc, nên gửi vào sáng sớm hay đêm muộn, lúc ít người dùng.
Wifi: có không, chạy bằng gì
Nhiều căn nhà nghỉ quanh hồ có wifi. Có hai kiểu chính: wifi từ đường cáp quang kéo tới nhà, thường ổn định và nhanh; và wifi từ bộ phát dùng sim di động, phụ thuộc vào sóng của nhà mạng ở vị trí đó, có thể chậm hoặc chập chờn.
Câu hỏi nên đặt: căn có wifi không, cáp quang hay bộ phát di động, wifi có phủ tới phòng ngủ và hiên không, khách trước có ai họp trực tuyến được không. Câu hỏi cuối cho biết thực tế hơn mọi con số tốc độ.
Nếu chủ nhà nói có wifi nhưng không rõ chất lượng, có thể xin họ chạy thử tốc độ bằng điện thoại và chụp màn hình gửi qua. Không phải chủ nhà nào cũng sẵn lòng, nhưng với khách cần làm việc, đây là yêu cầu hợp lý.
Wifi cáp quang cũng phụ thuộc điện: mất điện là mất wifi, trừ khi có bộ lưu điện cho thiết bị mạng. Hỏi thêm câu này nếu công việc không thể gián đoạn.
Hỏi nhà mạng nào mạnh nhất
Chủ nhà ở lâu thường biết rõ nhà mạng nào sóng tốt nhất ở căn nhà của họ, vì chính họ dùng hằng ngày và nghe khách phản ánh. Đây là câu hỏi đơn giản mà rất có giá trị.
Nếu điện thoại của anh chị dùng nhà mạng yếu ở đó, có thể mua thêm một sim của nhà mạng mạnh, dùng trên điện thoại hai sim hoặc bộ phát di động mang theo. Sim có thể mua ở thành phố trước khi đi, hoặc hỏi tạp hoá, cửa hàng điện thoại ở khu trung tâm xã.
Trong nhóm, nếu mỗi người dùng một nhà mạng khác nhau, ít nhất một người sẽ có sóng tốt. Đó là cách đơn giản để giữ liên lạc mà không phải chuẩn bị gì thêm.
Trước chuyến đi, hỏi cả nhóm xem ai dùng nhà mạng nào, ghi lại trong nhóm chat. Khi cần gọi gấp hay cần mở mạng cho máy tính, cả nhóm biết ngay nên nhờ ai. Với gia đình có người thân ở nhà cần liên lạc, nên báo trước số của hai người trong đoàn dùng hai nhà mạng khác nhau, để một máy không có sóng thì vẫn gọi được máy kia.
Tìm chỗ sóng tốt trong nhà
Khi nhận nhà, dành vài phút đi một vòng với điện thoại: ngoài hiên, trong phòng khách, phòng ngủ, cạnh cửa sổ, góc bếp. Để ý số vạch sóng, thử tải một trang web hoặc gửi một tin nhắn thoại. Ghi nhớ chỗ nào tốt nhất.
Chủ nhà thường biết chỗ ấy, hỏi họ: "Trong nhà chỗ nào gọi điện rõ nhất?". Có căn chỉ cần đứng ở một góc hiên là gọi được, vào trong nhà là rớt. Biết trước giúp không phải chạy loanh quanh khi có cuộc gọi quan trọng.
Nếu cần họp trực tuyến, đặt máy tính ở chỗ sóng tốt nhất, có thể là bàn ngoài hiên có mái che. Thử kết nối trước giờ họp ít nhất mười lăm phút, chuẩn bị phương án gọi bằng điện thoại nếu hình ảnh không ổn.
Một mẹo nhỏ: tắt video khi sóng yếu, chỉ giữ tiếng, cuộc họp sẽ đỡ rớt hơn nhiều. Tải trước tài liệu cần dùng trong buổi họp về máy, đừng trông vào việc mở từ mạng lúc đang nói. Nếu cả nhóm cùng dùng wifi, nhờ mọi người tạm ngừng xem video, tải ảnh trong giờ họp; bộ phát nhỏ ở vùng đồi không gánh được nhiều máy cùng lúc.
Mất điện ở vùng hồ
Mất điện ở vùng nông thôn, đồi núi không hiếm, nhất là mùa mưa giông: cây đổ vào đường dây, sét đánh, bảo trì lưới điện. Phần lớn mất điện chỉ vài giờ, có khi lâu hơn. Với khách ở vài ngày, mất điện một buổi tối là chuyện có thể gặp.
Câu hỏi nên đặt: khu này có hay mất điện không, mất thì thường bao lâu, căn nhà có đèn sạc, máy phát điện, bộ lưu điện không. Chủ nhà trả lời thật sẽ giúp anh chị chuẩn bị đúng mức.
Mất điện kéo theo nhiều thứ: không có đèn, wifi tắt, nước nóng điện không chạy, tủ lạnh ngừng lạnh, nồi cơm điện không dùng được, bơm nước có thể ngừng nếu căn dùng nước giếng bơm lên bồn. Biết trước những hệ quả này để có phương án cho từng thứ.
Khi mất điện vào buổi tối, việc đầu tiên là bật đèn pin, gom mọi người về một phòng, kiểm xem trẻ nhỏ ở đâu. Sau đó nhắn chủ nhà hỏi tình hình, đừng tự mò ra cầu dao tổng trong bóng tối. Hạn chế mở tủ lạnh để giữ lạnh lâu hơn, dùng nước nóng còn trong bình cho người cần nhất, và để dành pin điện thoại cho việc liên lạc thay vì xem phim.
Mang gì để không bị động khi mất điện, mất sóng
Những thứ dưới đây nhẹ, gọn, và đáng mang theo cho mọi chuyến ở căn nhà nghỉ vùng đồi:
- Sạc dự phòng đã sạc đầy, dung lượng đủ sạc điện thoại vài lần; nhóm đông mang hai cái.
- Đèn pin hoặc đèn đội đầu, kèm pin dự phòng; tiện hơn dùng đèn điện thoại.
- Đèn sạc nhỏ để bàn, nếu đi với trẻ nhỏ sợ tối.
- Bản đồ ngoại tuyến tải sẵn cho vùng hồ trên ứng dụng bản đồ; tải trước khi lên.
- Nhạc, phim, sách điện tử tải sẵn cho những buổi chiều mưa mất sóng.
- Danh bạ quan trọng ghi ra giấy: chủ nhà, người thân, số khẩn cấp.
- Ít đồ ăn không cần nấu: bánh mì, sữa, trái cây, đồ hộp.
Nếu dùng nến khi mất điện, đặt trên đĩa chắc, xa rèm, chăn, giấy, và không để trẻ nhỏ một mình gần nến. Đèn pin an toàn hơn nến trong căn nhà gỗ.
Làm việc từ xa trong vài ngày
Nhiều người lên Tà Đùng mang theo việc: kiểm thư, trả lời tin nhắn, đôi khi một buổi họp. Nếu công việc chỉ cần thỉnh thoảng có mạng, phần lớn căn nhà quanh hồ đáp ứng được. Nếu cần kết nối ổn định cả ngày, phải hỏi kỹ và có phương án dự phòng.
Phương án dự phòng phổ biến: một sim di động của nhà mạng mạnh nhất ở khu vực, dùng phát mạng từ điện thoại khi wifi chập chờn; sạc dự phòng lớn cho máy tính nếu máy hỗ trợ; báo trước với đồng nghiệp rằng mình ở vùng sóng yếu, có thể rớt cuộc gọi.
Với những buổi họp quan trọng không thể lỡ, có thể tính phương án đi ra khu trung tâm xã, nơi sóng thường tốt hơn, ngồi ở quán cà phê có wifi. Hỏi chủ nhà chỗ nào trong xã hay có người tới ngồi làm việc.
Ở dài ngày, theo tuần, theo tháng, cần chuẩn bị kỹ hơn; chuyên mục "Ở theo tuần, theo tháng" có bài riêng.
Khi cần gọi cấp cứu hay báo tin gấp
Lo lắng lớn nhất của người đi cùng trẻ nhỏ hay ông bà là lúc có chuyện mà không gọi được. Điện thoại thường vẫn cho gọi số khẩn cấp qua sóng của nhà mạng khác khi nhà mạng của mình không có sóng, nếu chỗ đó có ít nhất một trạm phủ tới; nhưng ở chỗ khuất sóng hoàn toàn thì không gọi được gì. Vì vậy, việc biết chỗ sóng tốt nhất trong nhà từ ngày đầu không phải chuyện thừa.
Hỏi chủ nhà ba điều ngay khi nhận nhà: trong nhà chỗ nào gọi chắc chắn được, chủ nhà ở cách bao xa nếu cần chạy sang báo, và trạm y tế xã gần nhất nằm hướng nào. Lưu số chủ nhà vào máy của ít nhất hai người, ghi thêm ra một mẩu giấy để trong ví. Khi có chuyện, người bình tĩnh nhất đi ra chỗ sóng tốt để gọi, người còn lại ở bên người cần giúp.
Sóng yếu cũng là một phần của kỳ nghỉ
Nhiều người lo trước chuyến đi vì sợ mất sóng, rồi tới nơi lại thấy nhẹ nhõm vì điện thoại im lặng. Không có thông báo liên tục, không có tin nhắn công việc dồn dập, buổi tối không ai cúi mặt vào màn hình. Cả nhóm nói chuyện với nhau nhiều hơn, ngủ sớm hơn.
Nếu không có việc gấp, có thể chủ động biến sóng yếu thành lợi thế: báo trước với người thân và đồng nghiệp rằng mình sẽ trả lời chậm vài ngày, chỉ kiểm điện thoại vài lần mỗi ngày ở chỗ sóng tốt, còn lại để máy một góc.
Điều duy nhất không nên thoả hiệp là liên lạc khẩn cấp. Luôn biết chỗ nào trong nhà có sóng, luôn có sạc dự phòng, luôn có số chủ nhà và người thân ghi ra giấy. Còn lại, cứ để sóng yếu làm phần việc của nó.
Câu hỏi thường gặp
Ở Tà Đùng nhà mạng nào sóng mạnh nhất?
Không có câu trả lời chung, vì sóng phụ thuộc vị trí từng căn nhà và trạm phát của mỗi nhà mạng. Hỏi chủ nhà nhà mạng nào mạnh nhất ở căn của họ là cách chính xác nhất.
Căn nhà nghỉ quanh hồ có wifi không?
Nhiều căn có, chạy bằng cáp quang hoặc bộ phát di động. Chất lượng khác nhau. Nếu cần làm việc, hỏi chủ nhà loại wifi, có phủ tới phòng ngủ không, khách trước có họp trực tuyến được không.
Mất điện ở vùng hồ có lâu không?
Phần lớn mất điện vài giờ, nhất là mùa mưa giông, có khi lâu hơn. Hỏi chủ nhà khu đó có hay mất điện không, có đèn sạc hay máy phát không. Mang sạc dự phòng, đèn pin và ít đồ ăn không cần nấu.
Có nên mua sim khác khi đi Tà Đùng không?
Nếu nhà mạng của anh chị yếu ở căn nhà định ở và cần liên lạc thường xuyên, mua thêm một sim của nhà mạng mạnh là cách đơn giản. Hỏi chủ nhà trước để biết nên mua sim nào.
Họp trực tuyến ở căn nhà nghỉ có ổn không?
Tuỳ căn. Có căn wifi cáp quang ổn định, có căn sóng chập chờn. Nên hỏi kỹ, thử kết nối trước giờ họp, chuẩn bị phương án phát mạng từ điện thoại hoặc ra khu trung tâm xã nếu buổi họp quan trọng.
Mất điện thì nước nóng có dùng được không?
Bình nước nóng điện không đun được khi mất điện, nhưng nước đã nóng trong bình còn dùng được một lúc. Nước nóng năng lượng mặt trời vẫn dùng được nếu không cần bơm. Hỏi chủ nhà hệ thống nước của căn để biết.